Citizen science

Dankzij Citizen Science of burgerwetenschap kunnen burgers, ongeacht hun achtergrond, meewerken aan echte wetenschappelijke projecten. Zo krijgen wetenschappers hulp van het brede publiek bij observaties, metingen, datacollectie... én leren burgers het wetenschappelijke proces kennen. RVO-Society is coördinator van een nieuw kenniscentrum Citizen Science.

Het kenniscentrum wordt op 30 januari 2019 aan het grote publiek voorgesteld. Wetenschapper, werknemer van een kennisinstelling of geïnteresseerde burger? Schrijf je dan in voor 23 januari 2019.

In Citizen Science kunnen de burgers op verschillende niveaus betrokken worden bij wetenschappelijk onderzoek. Zo zijn er projecten waarbij de burgers louter bijdragen aan het verzamelen van data, projecten waarbij de burgers naast het verzamelen van data ook wetenschappelijke en analyserende vaardigheden verwerven, projecten waarbij burgers deelnemen aan de verschillende fasen van onderzoek, en projecten waarbij wetenschappers en burgers samen de onderzoeksagenda bepalen. Op elk niveau is het heel belangrijk dat de burgers goed geïnformeerd worden over de resultaten van het onderzoek, erkend worden voor hun bijdrage, en meteen ook wetenschappelijk gevormd worden.

Samen met verschillende onderzoeksgroepen van imec, Vito, VMM, AIV, ITG, Eos, KU Leuven en input van Jonge Academie, BPost, Climate without borders... geeft RVO-Society momenteel vorm aan het kenniscentrum dat Citizen Science in Vlaanderen in goede banen moet leiden. Er komen vijf werkgroepen die rond specifieke thema’s (onderwijs, communicatie, ethische en wettelijke aspecten, datamanagement en luchtkwaliteit) hun expertise delen met de projecten.

Bij de opstart van het kenniscentrum werd er een projectoproep gelanceerd. Bij de eerste oproep werden 7 projecten goedgekeurd, die nu in volle ontwikkeling zijn. Recent werden 6 nieuwe projecten goedgekeurd.

Meer informatie over deze projecten (wat doen ze, hoe kan je zelf deelnemen, ...) vind je hier of via de website van de projecten (nog in opbouw voor sommige projecten).

U kan vanaf nu mailen naar citizenscience@rvo-society.be of inschrijven op onze nieuwsbrief hier.

Eerste projectoproep (7 geselecteerde projecten):

1. AIRbezen@School
Dit project rond luchtkwaliteitsmetingen bouwt verder op het succes van het moederproject AIRbezen. Fijn stof wordt gedetecteerd aan de hand van de blaadjes van aardbeienplantjes, die verdeeld worden over en verzorgd worden door scholen over heel Vlaanderen.

https://airbezenatschool.be

2. SPIN-CITY
SPIN-CITY wil het gebruik van spinnen onderzoeken als natuurlijke barometer voor twee maatschappelijk relevante items: omgevingstemperatuur (via de spinkleur) en de grootte van insectenpopulaties (via het spinnenweb).

3. Insecten: vriend of vijand?
Dankzij de bijdrage van burgers zullen gegevens met betrekking tot de bladluisgevoeligheid en standplaats van verschillende bomen in Vlaanderen in kaart worden gebracht.

https://www.hogent.be/over-hogent/vakgroepen/natuur-en-voeding/plant-en-groen/invrivi-insecten-vriend-of-vijand/invrivi-home/

4. VLINDER (VLaanderen IN DE weeR!)
Het VLINDER-project zal het lokale weer bestuderen in Vlaamse stadscentra, bossen, industriegebieden, villawijken... De onderzoekers van het project voorzien 100 weerstations die zullen ‘vlinderen’.

5. Vespa-watch
Dit project wil via een citizen science-aanpak de populatie van de Aziatische hoornaar in kaart brengen dankzij een hoogtechnologisch monitoringsysteem, om zo ook de bijengezondheid te monitoren.

https://vespawatch.be

6. Knappe k(n)oppen
Schoolkinderen, hun leraars en familieleden zullen een groot aantal bomen opvolgen en in detail bestuderen hoe daglengte, wintertemperatuur en lentetemperatuur het verschijnen van de bladeren beïnvloeden.

https://www.uantwerpen.be/nl/projecten/knappe-knoppen/knappe-knoppen-project/

7. Oog voor Diabetes
Door foto’s van het netvlies te laten beoordelen worden burgers actief bij het onderzoek betrokken. Op basis van deze beoordelingen kan een referentiedatabank van geannoteerde beelden ontwikkeld worden.

https://www.oogvoordiabetes.be/

 

Tweede projectoproep (6 geselecteerde projecten):

1. Burgerpraat!
Mensen zijn van nature uit expert in gesproken communicatie. Burgerpraat! Wil dit menselijke talent inzetten om ook machines dergelijke vaardigheden aan te leren.

2. Mijn Tuinlab
Bij dit project stellen burgers hun tuin ter beschikking voor het verzamelen van data. Naast klassieke tellingen wordt ook de mogelijkheid voorzien om de kwaliteit van de bodem te onderzoeken.

3. HASSELair
Het project wil een (near) real-time data visualisatie van de luchtvervuiling in de stad Hasselt realiseren en hiervan een publiek beschikbare databank van de bijhorende metingen af te leveren. Hiervoor maakt men gebruik van low-cost luchtkwaliteitssensoren.

4. Groene pioniers
Mensen zijn van nature nieuwsgierig naar het ontdekken van nieuwe planten in hun omgeving, maar zijn zich vaak niet bewust van de schade die niet-inheemse planten aan onze inheemse biodiversiteit berokkenen. Dit project wil dit bewustzijn stimuleren en aantonen hoe onbedoelde introducties van schadelijke planten te voorkomen zijn.

5. MamaMito
Het project heeft tot doel om het brede publiek aan te sporen hun maternale stamreeksen op te stellen (i.p.v. enkel hun paternale lijn), deze uit te breiden en beschikbaar te maken voor wetenschappelijk onderzoek. Dit levert een unieke en kwalitatieve database op met nieuwe gegevens voor historisch demografisch onderzoek.

6. Een fiets-STEM voor scholen!
Het project wil de fietsveiligheid en -vriendelijkheid van schoolomgevingen in kaart brengen. Het doet hierbij een beroep op leerlingen van het secundaire onderwijs. Het eindproduct is een fietsveiligheidsbarometer van de school in kwestie.

Maakt u als organisatie een punt van CSR?

RVO-Society wil partneren met alle maatschappelijke spelers die de relevantie van wetenschap en techniek inzien en willen investeren in jong talent.

Voorbeelden van Corporate Social Responsability

Partners van RVO-Society