Roger Van Overstraeten: Professor, Ingenieur, Manager, Ondernemer

Roger Van Overstraeten introduceerde micro-elektronica in Vlaanderen. Door zijn invloed speelt Vlaanderen een rol van betekenis in de wereld van deze toekomstgerichte technologie.

De jaren '50: wiskunde, fysica en elektronica

In 1955 kwam de eerste transistorradio en de solid-state computer op de markt. Kort daarop werden een aantal transistoren samen met andere componenten in één kleine behuizing ondergebracht. De chip werd geboren en daarmee werd de basis gelegd voor de ganse ICT-industrie van vandaag.

Datzelfde jaar startte Roger Van Overstraeten zijn ingenieursstudies in Leuven. Uit de nieuwste ontdekkingen van zijn 'schachtenjaar' pikte hij een levenslange interesse voor micro-elektronica op. Het is dus niet verwonderlijk dat hij al tijdens zijn studies wiskundige modellen over het gedrag van transistoren opstelde. Erna vertrok hij naar Stanford waar hij in een recordtijd van drie jaar een doctoraat over de doorslagspanning van diodes haalde. R. Van Overstraeten werkte er tussen de pioniers van Silicon Valley. Enkelen daarvan zijn de huidige bedrijfsleiders van de meest vooraanstaande bedrijven.

1965 - 1975: elektronica in België geïntroduceerd

R. Van Overstraeten keert overtuigd van de potentiële impact van chips op economie en werkgelegenheid terug naar België. Hij start een campagne om fondsen te verzamelen en het belang van de opkomende technologie bij de overheid te laten doordringen. Met succes. In 1969 bouwt R. Van Overstraeten de eerste Belgische 'clean room' en start hij zijn onderzoek op zelfgemaakte chips.

De successen bleven niet uit: al in het begin van de jaren '70 verwierf de onderzoeksgroep rond R. Van Overstraeten wereldfaam met de eerste commerciële toepassingen:

de infraroodafstandsbediening, bekend toebehoren bij de televisie, en de eerste getransistoriseerde telefooncentrale.

1975-1980: een nieuwe ontwerptechniek

Eind de jaren '70 kreeg het onderzoek een nieuwe impuls met de ontwikkeling van krachtige computers. De groep van R. Van Overstraeten ontwikkelde als één van de eersten computerprogramma's voor simulaties van transistoren en schakelingen. De impact op het ontwerpproces van chips was nooit gezien. 20 jaar na datum ontwikkelen en gebruiken ingenieurs nog steeds dezelfde ontwerpmethode.

Het ontwerpen van chips werd alsmaar ingewikkelder en vereiste steeds meer kennis uit verschillende domeinen. Om deze uitdaging aan te pakken fusioneerden de onderzoeksgroepen van R. Van Overstraeten en professor Debruyn en werd ESAT, een labo voor Electronics, Systems, Automation and Technology opgericht. Het onderzoek van ESAT heeft ook vandaag nog uitlopers in de integratie van volledige systemen op één chip.

1980-1998: IMEC

In het begin van de jaren '80 wilde de eerste Vlaamse regering haar regio op de wereldkaart plaatsen.Micro-elektronica trok als technologie van de toekomst belangrijke subsidies aan. Ook op Europees niveau werden grote onderzoeksprogramma's opgestart. In dit gunstige klimaat werd in 1983 het Interuniversitair Micro-elektronica Centrum, imec vzw, opgericht met R. Van Overstraeten als algemeen directeur.

Onder zijn leiding groeide imec tot een internationaal vermaard expertisecentrum uit. Vandaag staat het onderzoek er drie tot tien jaar voor op de markt. imec werkt samen met meer dan 400 partners wereldwijd waaronder alle grote fabrikanten van chips. Het talent, de visie en de doorzetting van R. Van Overstraeten hebben ertoe geleid dat Vlaanderen in de micro-elektronica een rol van betekenis speelt op wereldniveau.

Onderzoek is mensenwerk

Tijdens zijn hele carrière heeft R. Van Overstraeten jonge mensen aangemoedigd om in de micro-elektronica aan onderzoek te doen. Hij heeft hen steeds aangespoord om naar wetenschappelijke excellentie te streven en tegelijkertijd de economische en maatschappelijke relevantie voor ogen te houden. Van zijn medewerkers hebben er verschillende een bedrijf opgericht dat wezenlijk bijdraagt tot de realisatie van de kennismaatschappij.

Toen de interesse van jongeren voor ICT de laatste jaren begon te tanen was R. Van Overstraeten één van de eersten die aandacht aan dit probleem gaf. Hij was in het bijzonder de pleitbezorger om meer meisjes voor de ingenieursstudies aan te trekken. Door zijn vroegtijdig heengaan in april 1999, kan R. Van Overstraeten deze opdracht niet langer zelf vervullen. De Roger Van Overstraeten Society heeft die fakkel van hem overgenomen. Roger Van Overstraeten zal daarbij steeds als voorbeeld en inspiratiebron voor de geest blijven staan.